ร้านกาแฟ คลินิก โชว์รูม หรือออฟฟิศที่มีลูกค้าเข้ามานั่งรอ ส่วนใหญ่จะมีป้ายรหัส WiFi แปะไว้ให้ลูกค้าใช้ และหลายที่ก็ใช้ WiFi ตัวเดียวกับที่พนักงานใช้ทำงาน
สะดวกดีครับ แต่แบบนี้ลูกค้าทุกคนที่ต่อ WiFi จะเข้ามาอยู่ “วงเดียวกัน” กับเครื่องทุกเครื่องในร้าน บทความนี้จะอธิบายว่าเสี่ยงยังไง และแก้ด้วยการแยก WiFi ทำได้ยังไงบ้าง
ใช้ WiFi ร่วมกัน เสี่ยงตรงไหน
เวลาต่อ WiFi เดียวกัน อุปกรณ์ทุกตัวจะ “มองเห็นกัน” ได้ ทั้งของพนักงานและของลูกค้า เช่น
- คอมพิวเตอร์บัญชี และเครื่อง POS
- เครื่องพิมพ์ และโฟลเดอร์ที่แชร์กันในออฟฟิศ
- NAS ที่เก็บไฟล์ของบริษัท
- กล้องวงจรปิด และเครื่องบันทึก (NVR)
ถ้ามีใครตั้งใจไม่ดี หรือมือถือ/โน้ตบุ๊กของลูกค้าติดไวรัสมาโดยไม่รู้ตัว ก็มีโอกาสเข้าถึงหรือลามมาถึงเครื่องเหล่านี้ได้ ยิ่งอุปกรณ์ที่ยังใช้รหัสผ่านเริ่มต้นจากโรงงาน ยิ่งเสี่ยงมาก
VLAN คืออะไร
ให้นึกภาพ ตึกสำนักงานที่มีหลายชั้น ครับ ทุกชั้นใช้ลิฟต์และสายไฟของตึกเดียวกัน แต่คนชั้น 3 เดินเข้าไปห้องชั้น 5 ไม่ได้ถ้าไม่มีบัตร
VLAN (Virtual LAN) ก็คือการแบ่งเครือข่ายเป็น “ชั้น” แบบนั้น ใช้สาย LAN และ Access Point ชุดเดิม แต่แยกเป็นหลายวงที่มองไม่เห็นกัน แล้วให้ Firewall เป็นคนคุมว่าวงไหนไปไหนได้บ้าง
หน้าตาหลังแยกแล้ว
| วง (VLAN) | ใครใช้ | ไปไหนได้บ้าง |
|---|---|---|
| พนักงาน | คอมพ์และโน้ตบุ๊กของบริษัท | อินเทอร์เน็ต, เครื่องพิมพ์, NAS, ระบบงาน |
| Guest | มือถือลูกค้า แขก | อินเทอร์เน็ตอย่างเดียว |
| กล้อง / IoT | กล้องวงจรปิด, NVR, อุปกรณ์อัจฉริยะ | เฉพาะที่จำเป็น เช่น ดูกล้องจากเครื่องพนักงาน |
แค่นี้ต่อให้ลูกค้าจะต่อ WiFi ทั้งวัน ก็มองไม่เห็นเครื่องในร้านเลยครับ
ต้องมีอุปกรณ์อะไรบ้าง
- Firewall หรือ Router ที่รองรับ VLAN เป็นตัวแยกวงและคุมว่าใครไปไหนได้ (อ่านเพิ่ม: Firewall คืออะไร)
- Access Point ที่ปล่อย WiFi ได้หลายชื่อ (หลาย SSID) และผูกแต่ละชื่อกับ VLAN ได้
- Switch แบบ Managed ถ้ามี Access Point หลายตัว เพื่อส่ง VLAN ผ่านสาย LAN เส้นเดียวกันได้
หลายร้านมีอุปกรณ์ที่รองรับอยู่แล้ว แค่ยังไม่ได้ตั้งค่า ก่อนซื้อใหม่ลองให้ช่างเช็กของเดิมก่อนครับ
ขั้นตอนโดยย่อ
- สร้าง VLAN ใหม่สำหรับ Guest บน Firewall พร้อมวง IP แยก เช่น 192.168.20.0/24
- เปิดแจก IP อัตโนมัติ (DHCP) ให้วง Guest
- สร้าง WiFi ชื่อใหม่ เช่น “ShopName-Guest” บน Access Point แล้วผูกกับ VLAN Guest
- ตั้งกฎ (Policy) ให้วง Guest ออกอินเทอร์เน็ตได้อย่างเดียว ห้ามเข้าวงพนักงาน
- เปิด Client Isolation บน WiFi Guest ให้มือถือลูกค้ามองไม่เห็นกันเองด้วย
- (แนะนำ) จำกัดความเร็ว Guest ไม่ให้แย่งเน็ตพนักงาน และเปิดเก็บ Log ตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์
สำหรับทีม IT: ตัวอย่างบน FortiGate
ตัวอย่างนี้เป็น CLI บน FortiOS 7.x สร้าง VLAN 20 สำหรับ Guest บน interface ชื่อ “internal” ชื่อ interface และวง IP ให้ปรับตามรุ่นและหน้างานจริง ส่วนบน GUI ทำได้ที่ Network > Interfaces > Create New > Interface เลือก Type เป็น VLAN
config system interface
edit "GUEST_VLAN20"
set vdom "root"
set ip 192.168.20.1 255.255.255.0
set allowaccess ping
set role lan
set interface "internal"
set vlanid 20
next
end
config system dhcp server
edit 0
set interface "GUEST_VLAN20"
set default-gateway 192.168.20.1
set netmask 255.255.255.0
set dns-service default
config ip-range
edit 1
set start-ip 192.168.20.100
set end-ip 192.168.20.200
next
end
next
end
config firewall policy
edit 0
set name "GUEST-to-Internet"
set srcintf "GUEST_VLAN20"
set dstintf "wan1"
set action accept
set srcaddr "all"
set dstaddr "all"
set schedule "always"
set service "ALL"
set nat enable
set logtraffic all
next
end
ไม่ต้องสร้างกฎห้าม Guest เข้าวงพนักงาน เพราะ FortiGate จะปิดทุกเส้นทางที่ไม่ได้อนุญาตไว้อยู่แล้ว (Implicit Deny) แค่อย่าเผลอสร้างกฎที่เปิดกว้างเกินไปภายหลัง
สรุปสั้นๆ
WiFi ลูกค้ากับพนักงานไม่ควรเป็นวงเดียวกัน แยกด้วย VLAN ใช้สายและอุปกรณ์เดิมได้ ลูกค้ายังใช้เน็ตได้ตามปกติ แต่มองไม่เห็นเครื่องบัญชี ไฟล์ และกล้องของร้านอีกต่อไป
อยากให้ช่วยดูของที่ร้าน
ทีม ANS ช่วยเช็กได้ว่าอุปกรณ์ที่มีอยู่แยก VLAN ได้ไหม ถ้าได้ก็ตั้งค่าให้ ถ้าไม่ได้ก็แนะนำชิ้นที่ต้องเปลี่ยนเท่าที่จำเป็น เช่น Manage Switch หรือสามารถทักมาคุยได้เลยครับ
- LINE: @anssolution
- โทร: 081-718-8473 (จ๊อบ) / 081-902-2691 (ติ๊ก)
- อีเมล: sales@ansnetworksolution.com
- ดูบริการทั้งหมด: บริการของเรา
ตัวอย่างการตั้งค่าเป็นแนวทางทั่วไป ก่อนแก้ไขอุปกรณ์จริงควร Backup การตั้งค่าเดิมไว้ก่อนทุกครั้ง
